Introduction to History of Photography

28/06/08

FOTOGRAFIN TARIHCESI
Fotograf cekimi tipki bir yemek yapma eylemi gibidir. Nasil`ki guzel bir yemek yapmak icin muhtelif baharatlar ve onlarin dogru kullanilmasi gerekiyorsa bir Fotograf cekimi icinde gerekli olan cok onemli elementler vardir, bunlarin en basinda “isik” gelir. Kulandigimiz makinanin duzeyi ister kompakt,ister en pahali profosyonel makina olsun,fotograf uretmek icin isiga, zamanlama ve kompozisyona ihtiyacimiz vardir.Zaten Fotograf kelimeside, Yunanca PHOTO (isik) ve latince GRAPH (iz birakmak) sozcuklerinin birlesiminden uretilen bir kelimedir. Anlamida “isik yardimi ile iz birakmaktir” .
Ilk Fotograf makinesinin dedesi sayilabilecek karanlik kutu (Camera Obscura) Ronesans devri sanatcilari tarafindan bulundu. Bunun temeli ise Sumerler’den beri bilinen su ana ilkeye dayaniyordu : Karartilmis bir odanin duvarinda kucuk bir delik acilirsa, disardaki goruntu karsi duvara ters olarak duser. Onyedinci yuzyilda`da ressamlar bu bulustan yogun olarak yararlanmaya basladilar. Bunun uzerine Camera Obscura gelistirildi ve goruntunun arkadaki buzlu cam uzerine dusurulmesi saglandi. Amac, gozle goruleni dogru olarak kagida aktarmakti. Sonralari delige mercek takilarak, bir ayna yardimiyla da goruntu, yukariya alinan buzlu cama yansitildi. Ondokuzuncu yuzyila ulasildiginda Camera Obscura gelismis ve yaygin olarak kullanilan bir aracti. 19. Yuzyilin hemen baslarinda Optik ve mekanik yollarla elde edilen goruntulerin, kimyasal yontemlerle saptanmasi, ilk olarak Fransiz Joseph Nicephore Niepce tarafindan 1826 yilinda gerceklestirilmistir. Niépce, goruntu elde etmek icin Sekiz saatten fazla bir sure pozlama yaptiktan sonra, Sonucta Fotografik bir goruntu elde edebildi. Tonlar cok kotu degildi ama “iyi bir ayrinti alinamamisti”. Niépce ile ortakliga giren ve optikcilerden elde ettigi merceklerle daha nitelikli objektifler yapan Fransiz Daguerre, isiklandirma suresini 3 dakikaya indirdi. Ve nihayet 19 Agustos 1839`da bulusunu tum dunyaya "Daguerreotype" adiyla duyurdu.
Daguerre ile ayni tarihlerde calismalarini surduren Ingiliz William Henry Fox Talbot, goruntu elde etmede negatif-pozitif yontemini ortaya cikararak, ayni goruntunun birden cok baskisinin yapilmasini saglamistir. Elde etmeyi basardigi goruntulerle fotograf tarihinin ilk sergisini acan Talbot, 1842 yilinda da ticari amacla calisan ilk fotograf studyosunu kurmustur.
1839`da Sir John Herschell fotografcilik icin isIk yazisi anlamina gelen “photography” sozcugunu kullanmistir. George Eastman, 1889’da ilk defa rulo haline getirilmis filmleri tanitti. Eastman, “Kodak” adini verdigi ve 100 poz cekebilen fotograf makinelerini piyasaya cikardiginda slogani “Siz deklansore basin, gerisini biz hallederiz” idi. Fotograflar cekildikten sonra makine fabrikaya gonderiliyor ve film degistirilerek yeni film takilarak sahibine iade ediliyordu. Jelatin film yayilmaya baslayinca gelisim yeniden hizlandi Avrupa`da Agfa, Amerika`da ise Kodak firmalari ayni yillarda renkli film uzerine arastirmalarini surdurduler ve 1910`da Agfa, 1914 `de ise Kodak, uzerinde uc temel rengi tasiyan film tabanini urettiler. 1942 `de ise Agfa firmasi, renkli saydam yada slayd filmi gerceklestirmistir. Cekimin yapildigi duyarkatli taban uzerinde pozitif goruntu olusturan bu filmlere diyapozitif de denilmektedir ve gunumuzde cok cesitli amaclarla kullanilmaktadir.
Teknolojik gelismenin bir sonucu olan fotograf, kendini olusturacak bilimsel calismalarin sonucunda ortaya cikmistir. Bu yondeki bilgilerin neredeyse ikibin yildan fazladir biliniyor olmasina ragmen uygulamaya dokulmesi ve bu gunku bas dondurucu gelisim hizina ulasmasi son 160 yilin urunudur. Her calisma, kendini bir adim daha ileriye goturen bir diger calismayi olusturmus ve baslangicta 8 saat olan pozlama suresi bugun 1/12000 saniyeye kadar indirilmistir.


VEHBI KOCA