“FOTOGRAF CEKMEYE BASLAMAK”

18/07/08

“FOTOGRAF CEKMEYE BASLAMAK”

Isik ve Pozlama
Fotograf sozcugunun , eski Yunancada “isikla resim yapmak” anlamina geldigini soylemistik gecen haftaki dersimizde . Fotograf ile isik cok siki bir iliski icindedirler. Goruntuyu olusturan sey, bir obje uzerine yansiyan isiktir. Oburator perdesi acildiginda, isik objektifin icersinden gecerek filmin uzerinde yer alan isiga duyarli emulsiyonu aktif hale getirir. Cesitli kimyasal banyolar kullanilarak filmin tab ettirilmesinden sonra da, bu goruntu negatif (diapozitif kullaniliyorsa pozitif)halini alir. Negatif de, isiga duyarli bir kagida yansitildiginda goruntu bu kagit uzerinde olusmakta ve boylece renkli veya siyah-beyaz baski elde edilmektedir.Bu temel prosedurleri anlamanin disinda bir fotografci adayinin anlari yakalama calismasinin disina cikmak istemesi halinde diger bircok faktoru daha kontrol etmeyi bilmesi gerekir.
Bir objenin uzerine gelen isik, saate ve hava durumuna ve diger bircok unsura gore degiskenlil gosterir.
Isigin dogru miktarda kullanimiyla duzgun bir fotograf elde edilir ve objenin beyazdan siyaha tum tonlari algilamis oldugu gibi fotografta da belirir.
Pozlama, kadraja alinan goruntunun parlaklik derecesine yani objektiften iceriye isigin hangi miktarda ve ne kadar sure il girdigine baglidir. Daha kesin olarak, dikkate alinan faktorler, film hassasiyeti- diyafram acikligi, enstantane, enstantane/diyafram kombinasyonu ve pozometredir.

Filmin Duyarliligi: ISO (International Standarts Organisation) degeri ile film hizi belirtilmektedir. Deger yukseldikce, dogru orantili olarak filmin hizi da artar. Ornegin, 1600 ISO’luk bir filmi ayni degerlerde pozlayabilmek icin 64 kat daha fazla isik gerekir.
ASA; filmin hassaiyet
ISO;uluslaraarasi standartlilik orgutu


Film Hizi Skalasi

ASA 25 50 100 200 400 800 1600
DIN 15 18 21 24 27 30 33
ISO 25/15? 50/18? 100/21? 200/24? 400/27? 800/30? 1600/35?

Diayfram Acikligi: Diyafram acikligi, objektifin diyaframindaki deligin boyutudur. Bu aciklik ne kadar buyuk secilirse (sizin tarafinizdan ve otomatik olarak makine tarafindan) filmin uzerine belirli bir enstantane suresince dusen isik miktari o kadar fazla olur. En basit makineler haric, tum fotograf makinelerinde diyafram acikligi ayarlanabilmektedir. Acikligin boyutu objektifin bir halkasinda yer alan( bazi yuksek teknoloji makinelerde bu ayar makinelerdeki dugmelerle yapiliyor) f degerleri ile gosterilmektedir. Stop olarak adlandirilan degerler, en sik karsilasilan bicimleriyle en acigindan en kisiga dogru: f/1.4, f/2, f/2.8, f/4, f/5.6, f/8, f/11, f/16 ve f/22’dir. Diyafram ornegin f/8’den f/5.6’ya bir stop acildiginda diyaframdaki deligin genisligi iki katina cikacaktir. Boylece iki kat daha fazla isik gececektir. Bir stop kisilmasinda ise, f/16’dan f/22’ye, deligin alani daralacak ve cekim aninda filme ulasan isik miktari yari yariya azalacaktir.

Diyafram Acikligi

Enstantane: Enstantane suresi, fotogra makinesinin icindeki oburator perdesinin (bazi makinelerde metal yapraklarin) acik kaldigi sureyi belirtmektedir. Bu da, diyafram acikligi gibi manuel veya otomatik olarak ayarlanabilmektedir. Enstantane suresi ne kadar uzun olursa, filme ulasan isik miktari da diyafram acikligi her ne olursa olsun daha fazla olacaktir. Sureler ayar dugmesinin uzerinde saniye veya kesir olarak belirtilirler(Artik yuksek teknoloji urunu bir cok makinede boyle bir dugme yer almamakta, enstantane bir tusla ayaarlanip degerler likit kristal bir ekrandan gorulmektedir. En sik gorulen enstantanedegerleri; Bir saniye, saniyenin 1/2, 1/4, 1/8, 1/15, 1/30, 1/60, 1/125, 1/250, 1/500 ve 1/1000’idir. (Bazi makinelerde 1/350 gibi ara hizlar da bulunmaktadir. Bazilari da, belirtilenlerden daha yavas ve daha hizli degerlere sahiptirler. Ornegin bazi makineler saniyenin 1/8000’inde cekim yapabilmektedir.) Diyafram araliginda oldugu gibi, her bir stop degisimi pozlamada iki kat artis ve azalis olarak etki gostermektedir.

Fotograf makinelerinde, enstantane degerlerinin 1/250 veya 1/8 gibi kesirlerle ifade edilmesine nadiren rastlanir. Bunlar yerine “250” veya “8” seklinde kisaltmalar kullanilir. Bazi makinelerde 1/350 gibi ara hizlar da bulunur, bazilari da belitilenden daha hizli bir degere sahiptirler. Ornegin bazi makineler saniyenin 1/8000’inde cekim yapabilmektedir.

Enstantane/ Diyafram Kombinasyonu: Filmi dogru sekilde pozlamak icin diyafram ne kadar aciksa o kadar az sure yani o kadar hizli bir cekim hizi gerekecektir. Tersi durumda ise, diyafram kisildiginda, oburator daha uzun sure acik kalmak durumundadir. Her farkli, fakat esdeger olan enstantane/diyafram kombinasyonunda gerceklesen pozlama aynidir. Maksimum diyafram acikliklari daha genis olan objektifler “hizli” olarak nitelendirilirler ve daha hizli cekimlere olanak tanirlar. Ornegin f/16 gibi kucuk bir diyafram acikligi 1/15 gibi uzunca bir enstantaneye ihtiyac duyarken, ayni pzlama f/11 acikliginda 1/30 enstantane ile gerceklestirilebilir.(boylece cekim suresini azaltmak icin isigin girebilecegi acikligi iki katina cikarmis oluyorsunuz.) Bu Esdegerlik Kanunu. Bir ornek durumun daha iyi anlasilmasini saglayabilir: Bir litrelik bir kovayi suyla doldurmak istiyorsunuz. Bahcedeki muslukla bu islem birkac saniye surecektir. Ancak, yangin sondurme muslugu ile kova aninda dolacaktir. Eger capi daha dar borular kullanirsaniz dolma suresi daha da uzayacaktir. Esdeger tum kombinasyonlar “dogru” bir pozlama verirler. Ornegimizdeki kovanin neticede ayni sekilde suyla dolu olmasi gibi fotografta da, farkli yollarla ayni sonuca ulasabiliriz.

Genis bir “diyafram acikligi” ve kisa bir enstantane suresi ile alan derinligi azalir ve hareket “dondurulur”. Kisik bir diyafram ve uzun bir enstantane zamani ile daha genis bir alan net olarak fotograflanabilir fakat hareketi dondurmak guclesir.